Hertenbronst in de Ardennen: wanneer en waar hoor je de edelherten burlen?

Het is nog donker in het bos. De mist hangt tussen de sparren en het is stil, op het tikken van druppels na. Dan klinkt er plots een diep, hees geluid door de vallei: een edelhert dat burlt. Wie dat ooit gehoord heeft, vergeet het niet meer. Elk najaar trekken natuurliefhebbers naar de Ardennen om dit schouwspel mee te maken: de hertenbronst.

Wat is de hertenbronst?

De bronst is de paartijd van het edelhert, het grootste wilde zoogdier van België. De mannetjes, met hun indrukwekkende geweien, verzamelen een groep hindes rond zich en verdedigen die tegen rivalen. Dat doen ze vooral met geluid: het burlen, een diep en rauw geloei dat kilometers ver draagt.

Is het burlen niet genoeg, dan komt het soms tot een gevecht. Twee herten duwen en slaan dan met hun geweien tegen elkaar. Dat is spectaculair om te horen, maar het blijft meestal bij krachtmeten.

Wanneer is de bronst?

De bronst loopt ongeveer van half september tot half oktober. De hoogbronst, het moment waarop je het meeste hoort, valt meestal eind september en begin oktober. Het precieze moment verschilt van jaar tot jaar en van streek tot streek.

De beste momenten van de dag zijn:

• bij zonsopgang, als het bos nog stil is;
• bij zonsondergang, als de herten weer actief worden.

Op windstille, koele avonden draagt het geluid het verst.

Waar hoor je de herten het best?

De Belgische Ardennen hebben uitgestrekte bossen met een gezonde populatie edelherten. Goede plekken zijn onder andere:

• De bossen van Saint-Hubert, dé klassieker voor de bronst.
• De Semoisvallei, rond Bouillon en Vresse-sur-Semois.
• Het Forêt d'Anlier, in het zuiden van de provincie Luxemburg.
• De Amblèvevallei, rond Stoumont.
• De Oostkantons, rond Gouvy en de Hoge Venen.

In veel gemeenten en toeristische diensten worden in deze periode geleide bronstwandelingen georganiseerd. Voor een eerste keer is dat de beste keuze: een gids weet waar de herten zitten en hoe je ze kan horen zonder ze te storen. De groepen zijn bewust klein, vaak zes tot acht personen.

Zo beleef je de bronst zonder te storen

Edelherten zijn schuw, en de bronst kost de mannetjes veel energie. Wees dus een goede gast:

• Blijf op de paden en betreed geen afgesloten bosdelen.
• Wees stil. Praat fluisterend en zet je gsm op stil.
• Gebruik geen flits en schijn niet met lampen in het bos.
• Lok de dieren niet, bijvoorbeeld met geluiden of apps.
• Laat je hond thuis.
• Hou afstand. Een hert in de bronst is geen dier om te benaderen.

Let ook op: in het najaar is het in de Ardennen jachtseizoen. Sommige bossen zijn dan tijdelijk afgesloten. Kijk naar de bordjes aan de ingang van het bos en naar de website van de gemeente.

Kleed je warm: het wordt koud tijdens het wachten

Bronstwandelingen zijn vooral stilstaan en luisteren, vaak op de koudste momenten van de dag. Een temperatuur rond het vriespunt bij zonsopgang is in oktober in de Ardennen niet uitzonderlijk.

• Draag laagjes en een warme tussenlaag, zoals een hoodie met fleece binnenkant.
• Kies kleding in natuurlijke kleuren die niet ritselt.
• Neem een muts, handschoenen en een thermos met iets warms mee.
• Waterdichte schoenen zijn geen luxe: het gras is 's morgens nat van de dauw.

Veelgestelde vragen

Wanneer is de hertenbronst in België?

Van ongeveer half september tot half oktober. De piek valt meestal eind september en begin oktober.

Waar kan je herten horen burlen in België?

Vooral in de Ardennen: de bossen van Saint-Hubert, de Semoisvallei, het Forêt d'Anlier, de Amblèvevallei en de Oostkantons.

Is het gevaarlijk om in het bos te zijn tijdens de bronst?

Niet als je op de paden blijft en afstand houdt. Herten gaan mensen uit de weg. Hou wel rekening met jachtdagen, waarop bossen soms afgesloten zijn.

Het edelhert bij je dragen

Ons Mist Crown-design toont een edelhert in de ochtendmist, precies het beeld van een bronstochtend. Het bestaat als T-shirt, sweatshirt en hoodie. Ontdek alle dieren in onze Wildlife-collectie.