Uilen in België: welke soorten leven hier en hoe klinken ze?

Je ligt 's nachts in bed, het raam op een kier, en plots klinkt er buiten een lang, trillend "hoe-hoehoehoe". Een uil! Uilen leven dichter bij ons dan we denken: in bossen, parken, oude boerderijen en zelfs in de stad. Omdat ze vooral 's nachts actief zijn, hoor je ze veel vaker dan je ze ziet. In dit artikel leer je welke uilen er in België leven, hoe je ze herkent aan hun roep en wanneer je de meeste kans hebt om ze te horen.

De uilen van België

In Vlaanderen broeden vijf soorten uilen. Een zesde soort komt vooral in de winter op bezoek.

Bosuil

De uil die je het vaakst hoort. De bosuil leeft in bossen, parken en grote tuinen met oude bomen. Het mannetje roept het bekende, trillende "hoe… hoehoehoehoe". Het vrouwtje antwoordt met een scherp "kie-wiek". Samen klinkt dat als het klassieke "oehoe" uit tekenfilms. Je hoort bosuilen vooral in de late herfst en winter, als ze hun territorium afbakenen.

Kerkuil

De spookuil. De kerkuil is licht van kleur, met een hartvormig wit gezicht. Hij broedt in schuren, kerktorens en nestkasten op het platteland, en jaagt boven weilanden op muizen. Zijn roep is geen "oehoe", maar een sissende, schelle krijs. Daarom noemt men hem ook wel "krijsuil".

Ransuil

De uil met de "oortjes". De ransuil heeft lange veren op zijn kop die op oren lijken, en fel oranje ogen. Hij leeft in bosranden en naaldbomen. Het mannetje roept een zacht, kort "oe" om de paar seconden, alsof iemand over de hals van een lege fles blaast. In de winter zitten ransuilen soms met meerdere samen in dezelfde dennen- of sparrenboom.

Steenuil

De kleinste. De steenuil is klein en gedrongen, met gele ogen en een strenge blik. Hij leeft in open landschappen met knotwilgen, hoogstamboomgaarden en oude boerderijen. Zijn roep is een kort, hoog "kiew" of "miauw". Je ziet hem soms ook overdag zitten, op een paal of een dak.

Oehoe

De grootste. De oehoe is een van de grootste uilen ter wereld, met een spanwijdte van bijna twee meter. Hij broedt in groeves, op rotswanden en soms in oude gebouwen. Zijn roep is een diep, bassend "oe-hoe" dat je ver kan horen. De oehoe was lange tijd verdwenen uit Vlaanderen, maar is de laatste decennia teruggekeerd.

Velduil

De wintergast. De velduil broedt niet in België, maar komt in sommige winters naar open landschappen zoals polders en heide. Hij jaagt vaak in de schemering, laag boven het gras.

In de Ardennen leven daarnaast nog zeldzamere soorten, zoals de ruigpootuil in grote naaldbossen.

Wanneer hoor je de meeste uilen?

• Seizoen: van november tot maart. Dan zoeken uilen een partner en bakenen ze hun territorium af, en daar hoort veel geroep bij. Ook in de herfst, als de jonge uilen een eigen plek zoeken, hoor je er veel.
• Tijdstip: bij schemering en in het eerste deel van de nacht.
• Weer: op windstille, droge avonden. Bij regen en wind roepen uilen veel minder, en hoor je ze ook slechter.

Zo ga je op uilenzoektocht

1. Wandel bij schemering langs een bosrand, een park met oude bomen of een oude boerderij.
2. Sta regelmatig stil en luister. Uilen hoor je beter als je zelf geen geluid maakt.
3. Speel geen uilengeluiden af om ze te lokken. Dat geeft de dieren stress en verstoort hun territorium.
4. Gebruik geen felle lamp. Een rood lampje is genoeg om de weg te vinden.
5. Doe mee aan een uilenwandeling. Natuurverenigingen organiseren in de winter geleide uilenwandelingen, vaak met een gids die de roepen herkent.
6. Neem een app mee. Met een app voor vogelgeluiden kan je een roep opnemen en laten herkennen.

Kleed je warm: uilen luisteren betekent vaak stilstaan op koude winteravonden. Warme laagjes en een hoodie met fleece binnenkant maken het een stuk aangenamer.

Veelgestelde vragen

Welke uil hoor je het meest in België?

De bosuil. Zijn trillende "hoe-hoehoehoe" hoor je in bossen, parken en tuinen met oude bomen, vooral in de late herfst en winter.

Welke uil roept "oehoe"?

Het klassieke "oehoe" uit tekenfilms is eigenlijk een bosuil (het mannetje) of, dieper en zwaarder, een oehoe.

Kan je uilen overdag zien?

Soms. De steenuil zit ook overdag vaak op een paal of dak, en ransuilen zie je in de winter soms rusten in naaldbomen. De velduil jaagt ook bij daglicht.

Voor de nachtuilen onder ons

Ons Night Watch-design toont een uil op een dennentak, waakzaam in de nacht. Verkrijgbaar als T-shirt, sweatshirt en hoodie. Meer vogels vind je in de Bird-collectie, en tips om te beginnen met vogels kijken lees je in ons artikel over vogels spotten in België.