Eekhoorns in België: waar zie je ze en wat doen ze in de herfst?

Een rode flits langs een boomstam, een pluimstaart die tussen de takken verdwijnt, een hazelnoot die op de grond valt: in de herfst zie je eekhoorns meer dan in elk ander seizoen. Ze hebben het druk. Er moet een wintervoorraad komen en dat betekent noten zoeken, verstoppen en nog eens verstoppen. Trek je Forest Floor Hoodie aan, met paddenstoelen op de bosbodem, en ontdek waar je eekhoorns ziet, wat ze in de herfst doen en hoe je ze kunt helpen.

De rode eekhoorn: onze enige inheemse eekhoorn

In België leeft van nature maar één soort eekhoorn: de rode eekhoorn. Zo herken je hem:

• Kleur: de vacht varieert van roodbruin tot bijna zwart, altijd met een witte buik. In de winter wordt hij grijziger en donkerder. Zie je een donkere eekhoorn, dan is het dus meestal gewoon een rode eekhoorn.
• Oorpluimen: in de winter krijgt hij lange pluimpjes op de oren, die in de zomer bijna verdwijnen.
• Grootte: het lijf is 20 tot 28 cm lang, met daarbij nog een staart van 15 tot 20 cm.
• Gewicht: zo'n 250 tot 350 gram.
• Leeftijd: in het wild wordt een eekhoorn 3 tot 7 jaar oud.

De staart is meer dan een versiering. Hij helpt bij het evenwicht tijdens het springen, werkt als roer en dient bij regen en kou als een soort deken.

Een eekhoorn is een wild dier: je mag hem niet vangen of als huisdier houden.

Wat doen eekhoorns in de herfst?

Een wintervoorraad aanleggen

In de herfst eten eekhoorns vooral zaden en noten van bomen: hazelnoten, beukennoten, eikels, tamme kastanjes en dennenzaden. Daarnaast eten ze knoppen, bessen, insecten en zelfs paddenstoelen.

Wat ze niet meteen opeten, verstoppen ze. Ze begraven de zaden één voor één of met enkele samen in een ondiep putje in de grond, of ze stoppen ze in een boomholte. Zo ontstaan er overal kleine voorraden.

Vergeten noten worden bomen

Lang niet alle verstopte noten worden teruggevonden. Dat is goed nieuws voor het bos: uit de vergeten noten groeien nieuwe bomen. Zo helpen eekhoorns bossen zich te vernieuwen. Wil je weten welke bomen die noten leveren? Lees dan ons artikel over bomen herkennen aan hun blad.

2025: een topjaar voor eikels

De herfst van 2025 was een mastjaar voor de eiken: een jaar waarin de bomen uitzonderlijk veel vruchten dragen. In het Nationaal Park Hoge Kempen vielen er miljoenen kilo's eikels. Volgens bosbouwkundigen volgen zulke mastjaren elkaar steeds sneller op. Bij beuken gebeurt het tegenwoordig ongeveer om de twee jaar.

Een warm nest, maar geen winterslaap

Een eekhoorn bouwt een bolvormig nest van takjes van zo'n 30 cm, de kobel, hoog in een boom. Hij gebruikt ook oude spechtenholen. Binnen in het nest is het 15 tot 20 °C warmer dan buiten. Vaak heeft hij naast zijn hoofdnest nog enkele reservenesten.

Eekhoorns houden geen winterslaap. Ze zijn in de winter wel minder lang actief en blijven bij slecht weer graag in hun nest. Op zachte winterdagen komen ze naar buiten om van hun voorraad te eten. Een warm nest voor koude dagen: dat idee vind je ook in de Compass Rose Hoodie, met een kompas omlijst door berglijnen en een fleecevoering.

Waar zie je eekhoorns in België?

De rode eekhoorn komt in heel België voor, maar vooral in de provincie Antwerpen en het noorden van Limburg. Hij leeft in naaldbossen, loofbossen en gemengde bossen, maar ook in parken en tuinen in bosrijke streken.

Goede plekken zijn onder meer:

• Het Zoniënwoud, met zijn oude beuken;
• de bossen en heides van de Kempen;
• meer dan 30 natuurreservaten van Natuurpunt in Vlaanderen waar eekhoorns geregeld gezien worden.

De herfst is de beste tijd, omdat ze dan het actiefst zijn. Ga vroeg op pad, wandel rustig en kijk niet alleen in de bomen maar ook op de grond: daar zijn ze vaak bezig met verstoppen. Voor de mooiste herfstbossen om te wandelen, lees je de 7 mooiste herfstbossen van België.

Op zo'n frisse ochtend in het bos is een warme laag welkom, zoals de Pine Dusk Sweatshirt met een rij dennenbomen.

Exotische eekhoorns in België

Naast de rode eekhoorn leven er ook enkele exotische soorten, die ooit als huisdier zijn meegebracht.

• Siberische grondeekhoorn: het kleine gestreepte diertje dat je in het Zoniënwoud kunt zien, is geen rode eekhoorn. De populatie stamt van huisdieren die in de jaren 1970 ontsnapten en breidt zich langzaam uit, onder meer naar het Ter Kamerenbos. Sinds 2016 is het in de hele EU verboden om de soort te houden of te verhandelen.
• Pallas' eekhoorn: in een park in Dadizele leefde een populatie van deze Aziatische eekhoorn. Ze is met gerichte acties weggevangen.
• Grijze eekhoorn: deze Amerikaanse soort heeft in het Verenigd Koninkrijk en Italië de rode eekhoorn verdrongen. In België zijn er geen gevestigde populaties. Wordt er toch een gezien, dan moet die meteen gevangen worden.

Gevaren voor eekhoorns

• Verkeer: dit is het grootste gevaar, zeker in de paartijd van december tot februari. Natuurpunt kreeg in één jaar 447 meldingen van doodgereden eekhoorns.
• Versnippering: in kleine, losse bosjes moeten eekhoorns vaker de weg over, en blijven populaties klein.
• Katten, honden en roofvogels: vooral jonge eekhoorns vallen in tuinen ten prooi aan katten en honden. Van de roofvogels is de havik de belangrijkste vijand.

Eekhoornbruggen

Een simpele oplossing is een eekhoornbrug: vaak volstaat een touw dat hoog over de weg gespannen wordt. In de provincie Antwerpen plaatste het project Groen Kruis 16 boombruggen, onder meer in Deurne, Schoten en Wijnegem. In Brakel volgde de gemeente met camera's of eekhoorns de touwbrug over de N8 gebruiken.

Zo help je eekhoorns in je tuin

• Bijvoeren kan, vooral in de winter: ongezouten pinda's, zonnebloempitten, hazelnoten, walnoten, rozijnen en beukennootjes. Zorg voor afwisseling, want alleen pinda's is niet gezond.
• Water: zet een ondiep schaaltje water op de grond, dicht bij een boom waar eekhoorns komen, en ververs het elke dag.
• Veilig voederen: plaats het voer zo dat katten er niet bij kunnen.
• Bomen en struiken: bomen, hagen en bosverbindingen maken je tuin een veilige route.
• Let op bij snoeiwerk: een vogelopvangcentrum in Brasschaat-Kapellen vangt jaarlijks zo'n honderd eekhoorns op. Veel van hen komen binnen nadat hun nest is vernield bij snoei- of tuinwerken, of bij felle wind uit de boom zijn gevallen. Kijk dus eerst of er geen nest in de boom zit voor je begint te snoeien.

Een jonge eekhoorn gevonden?

Jonge eekhoorns blijven de eerste acht weken in het nest. Vind je een jong dat hulpeloos op de grond ligt, probeer het dan niet zelf groot te brengen. Breng het naar een opvangcentrum voor wilde dieren. Vogelbescherming Vlaanderen coördineert een netwerk van opvangcentra die je hierbij helpen.

Veelgestelde vragen

Houden eekhoorns een winterslaap?

Nee. Eekhoorns blijven de hele winter actief, al zijn ze minder lang buiten. Ze leven dan van de voorraad die ze in de herfst hebben verstopt.

Vinden eekhoorns al hun noten terug?

Nee, lang niet allemaal. Uit de vergeten noten en zaden groeien nieuwe bomen, waardoor eekhoorns helpen om bossen te vernieuwen.

Wat is het gestreepte eekhoorntje in het Zoniënwoud?

Dat is een Siberische grondeekhoorn, een exotische soort die afstamt van ontsnapte huisdieren. Het is geen rode eekhoorn.

Voor wie houdt van het herfstbos

Ritselende bladeren, de geur van paddenstoelen en een eekhoorn die je vanaf een tak in de gaten houdt: zo voelt de herfst. Ontdek onze bosdesigns in de Forest-collectie, zoals het Still Roots-shirt met een paddenstoel tussen wilde bloemen, of de Ember Trail Hoodie met een vos in een herfstbos. Zin om zelf noten te zoeken? Lees dan hoe je tamme kastanjes raapt in België. Verzending is gratis in de hele EU vanaf €45 (anders €4,99).