Everzwijnen in België: waar leven ze en wat doe je bij een ontmoeting?

Omgewoelde grond langs het pad, een spoor in de modder, en soms een donkere schim die tussen de bomen verdwijnt: everzwijnen zijn de laatste jaren een vertrouwd beeld in het Belgische bos. Niet alleen in de Ardennen, maar steeds vaker ook in Vlaanderen. Ze zijn indrukwekkend, maar ook schuw. Trek je Mist Crown Sweatshirt aan, met een edelhert in de ochtendmist, en lees mee: waar leven everzwijnen, hoe leven ze en wat doe je als je er een tegenkomt?

Waar leven everzwijnen in België?

In Wallonië

In de Ardennen en de rest van Wallonië zijn everzwijnen al lang thuis. Er zijn er zoveel dat de Waalse overheid spreekt van een overpopulatie, met schade aan landbouw en natuur en gevaar in het verkeer. Via afschotplannen wil ze het aantal omlaag krijgen.

In Vlaanderen

In Vlaanderen is het everzwijn sterk in opmars. De meeste leven in Limburg, maar ze komen ook voor in West-Vlaanderen (rond Jabbeke en Zedelgem) en de laatste jaren in delen van Antwerpen, Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen.

Hoeveel everzwijnen er precies in Vlaanderen leven, weet niemand: er bestaat geen goede manier om ze te tellen. Het aantal afgeschoten dieren geeft wel een idee. In 2024 waren dat er ongeveer 3.400, in 2025 ongeveer 2.500, waarvan zo'n 1.700 in Limburg. Volgens het INBO komt de daling niet door minder everzwijnen. 2024 was een slecht jaar voor eikels en beukennoten, waardoor er minder jongen kwamen. In 2025 lag het bos dan weer vol eikels, waardoor het lokvoer van de jagers minder werkte.

Hoe leeft een everzwijn?

• Gewicht: in Vlaanderen wegen zeugen meestal 50 tot 80 kg en mannetjes (keilers) 60 tot 150 kg. Keilers hebben opvallende slagtanden.
• Familie: vrouwtjes leven met hun jongen in een groep, de rotte, geleid door een dominante zeug. Volwassen keilers leven meestal alleen.
• Biggen: jonge everzwijnen hebben een okerkleurige vacht met lichte strepen in de lengte. Die strepen verdwijnen na 3 tot 5 maanden.
• Voortplanting: een zeug is 3 maanden, 3 weken en 3 dagen drachtig en krijgt 3 tot 9 biggen. Vroeger vielen die bijna allemaal in de lente, maar in Vlaanderen zie je nu het hele jaar door biggen.
• Leefwijze: everzwijnen zijn vooral 's nachts actief en leggen tot 25 km per nacht af.
• Eten: ze eten bijna alles, van eikels, beukennoten en vruchten tot insecten, eieren en gewassen. Op zoek naar voedsel woelen ze de grond om. Dat wroeten zie je vaak 's ochtends langs de paden.

Zie je omgewoelde bosgrond tussen de paddenstoelen? Dan is er 's nachts waarschijnlijk een rotte voorbijgekomen. Op onze Forest Floor-shirt staat precies die bosbodem: paddenstoelen tussen wortels en gevallen bladeren.

Wat doe je als je een everzwijn tegenkomt?

Everzwijnen zijn van nature erg schuw. Overdag lopen ze bijna altijd snel weg zodra ze je horen of ruiken. Volgens Natuur en Bos kun je bij vrijwel alle ontmoetingen een confrontatie vermijden door rustig te blijven. Een aanval is uitzonderlijk.

Zo ga je ermee om:

1. Blijf rustig en maak geen plotse bewegingen.
2. Hou afstand en geef het dier ruimte om weg te lopen. Ga nooit tussen een zeug en haar biggen staan.
3. Ga niet dichterbij voor een foto.
4. Wordt de afstand te klein? Zoek dan een veilige plek, bijvoorbeeld achter een boom of ergens op.
5. Zie je een gewond everzwijn? Hou afstand en verwittig de politie.

Een everzwijn kan zich wel verdedigen als het zich in het nauw gedreven voelt, of als een zeug haar jongen beschermt.

Met de hond

Hou je hond altijd aan de leiband in het bos. Kleine everzwijnen vluchten voor een hond, maar grotere dieren proberen hem weg te jagen. Hou je hond rustig, met een commando of een snoepje.

Nooit voederen

Voeder nooit everzwijnen. Dieren die eten krijgen van mensen, verliezen hun angst. Om veiligheidsredenen moeten zulke dieren soms gedood worden. Zie je everzwijnen of hun sporen in een woonwijk, dan kun je dat melden via wildinzicht.be.

Everzwijnen in het verkeer

Everzwijnen kunnen de snelheid van auto's niet inschatten en steken vaak onverwacht over. Rij 's nachts in bosrijke streken dus rustig, zeker waar verkeersborden voor overstekend wild waarschuwen. Zie je één everzwijn oversteken? Dan volgt de rest van de rotte vaak. Na een aanrijding contacteer je de politie. Let op: de schade aan je auto is meestal alleen gedekt met een omniumverzekering.

Afrikaanse varkenspest

In september 2018 werd bij Etalle, in de provincie Luxemburg, Afrikaanse varkenspest vastgesteld bij everzwijnen. Er volgde een grote aanpak met zones en afschot, en op 20 november 2020 werd België door Europa officieel vrij verklaard. Sindsdien is de ziekte in België niet meer vastgesteld.

In Duitsland blijft de ziekte wel aanwezig. In 2025 werden daar bijna 2.000 besmette everzwijnen gevonden, vooral in Hessen. In de zomer van 2025 doken ook gevallen op in Noordrijn-Westfalen, ongeveer 180 km van de Belgische grens. Het FAVV vraagt daarom geen vlees mee te brengen uit besmette gebieden. Vind je een dood everzwijn? Raak het niet aan en meld het aan de lokale overheid of het FAVV.

Jacht en wandelen

In Wallonië mag op everzwijnen gejaagd worden met drijfjachten in het bos, van 1 oktober tot 31 januari. Op die dagen zijn de paden in het jachtgebied verboden terrein. Je herkent het aan rode affiches aan het begin van de paden. Meer daarover lees je in ons artikel over natuuruitstappen in de herfstvakantie.

Wil je de Ardennen in de herfst ontdekken? Dan zit je ook midden in de hertenbronst. Een warme laag zoals de Trail Crest Hoodie, met een vintage wandelbadge, maakt die vroege ochtenden een stuk aangenamer.

Veelgestelde vragen

Zijn everzwijnen gevaarlijk voor wandelaars?

Zelden. Everzwijnen zijn schuw en lopen meestal weg. Een confrontatie komt vooral voor als het dier zich in het nauw gedreven voelt of als een zeug haar biggen beschermt. Blijf rustig, hou afstand en hou je hond aan de leiband.

Waar zie je everzwijnen in Vlaanderen?

Vooral in Limburg, maar ook in West-Vlaanderen (rond Jabbeke en Zedelgem) en steeds vaker in Antwerpen, Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen. Omdat ze vooral 's nachts actief zijn, zie je meestal eerder hun sporen dan de dieren zelf.

Wanneer worden everzwijnen geboren?

Vroeger vooral in de lente. In Vlaanderen worden er nu het hele jaar door biggen geboren. Je herkent ze aan hun gestreepte vacht.

Voor wie het wilde bos kent

Everzwijnen, edelherten en sinds kort ook weer de wolf: het Belgische bos is wilder dan je denkt. Ontdek onze designs met wilde dieren, zoals de Deep Timber Hoodie met een beer in het oerbos, of bekijk de hele Wildlife-collectie. Of kies het Lone Dusk-shirt, met een eenzame wolf tegen een schemerlucht. Verzending is gratis in de hele EU vanaf €45 (anders €4,99).