Wandelen met je hond in het bos: regels en tips in België

Een boswandeling met je hond is een van de fijnste manieren om de herfst te beleven. Je hond snuffelt aan elk blad, jij geniet van de kleuren en de stilte. Maar mag je hond los lopen? Wat zijn de regels in Vlaanderen en in Wallonië? En waar moet je op letten in de herfst, met eikels, teken en het jachtseizoen? Trek je Trail Rest Hoodie aan, met wandelschoenen vol modder naast de deur, en lees alles wat je moet weten.

Mag je hond los in het bos?

Kort antwoord: nee, behalve in een aangeduide hondenzone. In heel België geldt in bossen en natuurgebieden een leiplicht.

De regels in Vlaanderen

• In bossen en natuurgebieden moet je hond altijd aan de leiband. Dat geldt het hele jaar, niet alleen in het broedseizoen.
• Je blijft met je hond op de paden.
• De regels kunnen per gebied verschillen. Kijk dus altijd naar de borden aan de ingang.
• In natuurreservaten van Natuurpunt blijft je hond altijd aan de lijn. Sommige routes gaan tijdens het broedseizoen tijdelijk dicht.
• Boete: volgens het Agentschap Natuur en Bos riskeer je 96 euro, en meer bij herhaling of met meerdere honden.

De leiplicht is breed gedragen: in een bevraging uit 2024 steunde 81% van de Vlamingen de regel.

De regels in Wallonië

• Ook in Wallonië moet je hond in het bos aan de leiband, zo bepaalt het Waalse boswetboek (Code forestier).
• De Waalse overheid raadt een leiband van maximaal 2 meter aan. Sommige gemeenten zijn strenger, bijvoorbeeld 1,5 meter.
• Boete: een onmiddellijke inning van 75 euro, en bij herhaling tot 2.000 euro.

Waarom aan de leiband?

Een loslopende hond, hoe lief ook, is voor wilde dieren een roofdier.

• Broedende vogels: op heides en in bossen broeden vogels zoals de boompieper, de wulp en de nachtzwaluw op de grond. Een snuffelende hond verjaagt de ouders van hun nest.
• Reekalfjes en jonge hazen: in de lente liggen ze stil verstopt in het gras. Een hond kan ze verstoren of zelfs doodbijten.
• Everzwijnen: kleine everzwijnen vluchten voor een hond, maar grotere dieren gaan soms in de aanval. Lees meer in ons artikel over everzwijnen in België.

Ook in de herfst en winter heeft het wild rust nodig. Daarom geldt de leiplicht het hele jaar.

Hondenzones: hier mag je hond wel los

In een hondenzone mag je hond los lopen en spelen, zolang je er toezicht op houdt. In Vlaanderen zijn er zo'n zeventig hondenzones, en er komen er geregeld bij.

Hoe vind je een hondenzone?

Op de belevingskaart van Natuur en Bos (belevingskaart.natuurenbos.be) kun je de laag "hondenzones" aanzetten. Zo zie je meteen waar er een in de buurt is.

Enkele voorbeelden

• Nationaal Park Hoge Kempen: verschillende hondenzones, onder meer in de wandelgebieden Mechelse Heide en Pietersheim. Let op: in de zones met grazers mogen honden niet binnen, ook niet aan de leiband. Je hond mag er niet zwemmen.
• Grenspark Kalmthoutse Heide: een hondenzone bij De Vroente, het hondenspeelbos in Kalmthout en een zone in de Wildertse Duintjes in Essen.
• Natuurpunt heeft ook reservaten met een losloopzone, zoals Den Rooy in de provincie Antwerpen.

Na een middag rennen in de hondenzone heeft je hond trouwe vrienden nodig, net als een wolvenroedel. Dat gevoel van samen op pad zit in de Pack North Hoodie, met een roedel wolven die door de sneeuw trekt.

Opgelet in de herfst

Het jachtseizoen in Wallonië

In Wallonië lopen de drijfjachten op everzwijnen in het bos van 1 oktober tot 31 januari. Op jachtdagen zijn de paden in het jachtgebied verboden terrein. Je herkent het aan rode affiches aan het begin van de paden, die minstens 48 uur op voorhand worden opgehangen. Gele affiches geven extra informatie. Op chasseonweb.be vind je een kaart met de geplande jachten. Draag in deze periode liefst felle kleren en hou je hond zeker aan de lijn.

Eikels en kastanjes

In de herfst ligt de bosbodem vol eikels. Die bevatten tannine en kunnen bij honden buikpijn, braken en diarree geven, en bij grote hoeveelheden zelfs nierproblemen. Laat je hond er dus niet op kauwen.

Teken

Teken blijven actief zolang het niet echt koud is. Controleer je hond na elke boswandeling, vooral aan de kop, de oren en tussen de poten.

• Verwijder een teek zo snel mogelijk met een tekentang, zo dicht mogelijk bij de huid.
• Gebruik geen alcohol of olie.
• Wordt je hond koortsig, lusteloos of gaat hij mank lopen? Ga dan naar de dierenarts: het kan om de ziekte van Lyme gaan.

Blauwalg

Honden zwemmen en drinken met open bek, en blauwalg kan hun lever, nieren en zenuwen aantasten. Laat je hond niet zwemmen in water met een groene of blauwe drijflaag. Is hij toch in het water geweest, spoel hem dan meteen af. Op kwaliteitzwemwater.be zie je waar blauwalg is vastgesteld.

Afrikaanse varkenspest

Afrikaanse varkenspest is ongevaarlijk voor honden en mensen: alleen varkens en everzwijnen worden er ziek van. Honden kunnen het virus wel verspreiden via hun poten of vacht. Hou je hond daarom ook om die reden aan de lijn en op de paden.

Praktische tips voor een boswandeling met je hond

• Neem poepzakjes mee: volgens Natuurpunt is hondenpoep in natuurgebieden een echt probleem. Neem het dus altijd mee naar huis of naar een vuilnisbak.
• Neem water mee voor je hond, zeker op langere wandelingen.
• Gebruik een goede leiband van maximaal 2 meter.
• Wandel je in de schemering? In de herfst wordt het vroeg donker. Een lichtje aan de halsband helpt je hond zichtbaar te blijven.
• Na de wandeling: controleer op teken en spoel modderige poten af. Natte en modderige wandelingen horen erbij in de herfst; tips om zelf droog te blijven lees je in ons artikel over wandelen in de regen.

Een warme laag voor die frisse herfstochtenden? De Trail Crest Sweatshirt, met een vintage wandelbadge, is gemaakt voor lange wandelingen met je trouwste maatje.

Veelgestelde vragen

Mag mijn hond los in het bos?

Nee. In Vlaanderen en Wallonië moet je hond in bossen en natuurgebieden aan de leiband blijven. Alleen in aangeduide hondenzones mag hij los, onder toezicht.

Wat is een hondenzone?

Een afgebakend stuk natuur waar je hond los mag lopen en spelen, zolang je er toezicht op houdt. Je vindt alle hondenzones op de belevingskaart van Natuur en Bos.

Wat doe ik als mijn hond een teek heeft?

Verwijder de teek zo snel mogelijk met een tekentang, zo dicht mogelijk bij de huid, zonder alcohol of olie. Krijgt je hond daarna koorts of wordt hij lusteloos, ga dan naar de dierenarts.

Samen op pad

Een hond is de beste wandelmaat die er is: altijd zin, nooit te moe om nog een rondje te doen. Ontdek onze designs voor trouwe wandelaars in de Wolf-collectie, zoals de Silver Howl Hoodie met een wolf die naar de maan huilt, of het Lone Dusk-shirt met een eenzame wolf tegen een schemerlucht. Verzending is gratis in de hele EU vanaf €45 (anders €4,99).